Meridyen — Optik Atölye Notları Cilt 11 · Sayı 04 · Temmuz 2026 Karaköy, İstanbul
MDN-A1 gövdesi üzerinde ölçüm yöntemi, Grade-5 titanyum alaşım seçimi, lehim dikişi ve kabul sınırları üzerine atölye kaydı. Dördüncü revizyon, Temmuz 2026.
Bir gözlük çerçevesinin sapına basılan 58□14 145 dizisi, çoğu zaman o parçanın gerçek ölçüsü değil, kalıbın nominal değeridir. Aynı kalıptan çıkan iki çerçeve arasında yarım milimetreyi geçen farklar görmek mümkündür. Bu fark, camın yive oturuşunu, burun köprüsünün cilde bindirdiği baskıyı ve gün sonunda kalan izi belirler.1
Atölyede 2015'ten bu yana her teslim edilen çerçevenin gerçek ölçüm değerleri basılı olarak veriliyor. Uygulama başlangıçta müşteriye tuhaf geldi; bugün gelen taleplerin çoğunun sebebi bu rapor. Rapor aynı zamanda atölyenin kendi kendini denetleme aracı: sınırın dışına çıkan bir değeri yazmak zorunda olduğumuz için parçayı düzeltmek yerine yeniden yapıyoruz.
Aşağıdaki bölümler MDN-A1 gövdesini esas alır. Diğer modellerde nominal değerler değişir, tolerans bantları değişmez. Reçeteli cam işleme ayrı bir kalemdir ve §5'te ele alınır; göz muayenesi atölyenin faaliyet alanı dışındadır.
Ölçü seansı yüz yüze yapılmak zorundadır. Kulak yüksekliği ve burun köprüsü açısı, fotoğraftan güvenilir biçimde çıkarılabilecek ölçüler değildir; kargoyla ölçü alınmaz.2
Tezgâhtaki temel aviator gövdemiz. Aşağıdaki değerler, teslim edilen her MDN-A1 için ölçüm raporunda tekrar edilir; sapma varsa nominalin yanına gerçek ölçüm yazılır.
Ek A — Ölçüm raporu içeriği
Rapor iki nüsha basılır. Bir nüsha arşivde on yıl saklanır; arşiv kopyası talebinde eski geometri bu nüshadan yeniden kurulur.
Ek B — Yöntem notu
A/B/C/D/E noktalarının her biri dijital kumpasla üç kez ölçülür. Rapora ortalama değil, nominale en uzak değer yazılır. Bu, kabul kararını istatistiksel olarak daha muhafazakâr yapar ve ölçüm hatasını müşterinin değil atölyenin üzerinde bırakır.
Sap eğrisi kulak arkasında 27°'lik bir dönüşle biter. Bu açı, çerçevenin ağırlık merkezini burun köprüsünden kulak arkasına kaydırdığı için gün boyu iz bırakmaz. Aşağıdaki makro, lehim dikişi ve menteşe bloğunun gerçek oranlarını gösteriyor.
Ön çerçeveye gümüş lehimle birleşir. REV 04'te 5,2 mm'den indirildi; toplam ağırlık 0,7 gram azaldı.
Dikdörtgen kesit, kulak dönüşünden önce 1,4 mm'ye inecek şekilde inceltilir.
Ölçü seansında kafa çevresi ve kulak yüksekliğine göre 22°–31° arasında bireyselleştirilir.
Asetat kılıf sıcak preste geçirilir. İstenirse çıplak titanyum uç de yapılır.
Yükün %38'i burun, %62'si kulak arkasında. Konfor açısından en kritik parametre budur.
Bunların dışında bir talep gelirse tedarik süresi ve maliyeti ölçü seansında yazılı olarak verilir. Titanyum çubuk stoğunda her parti döküm sertifikasıyla birlikte saklanır ve sipariş numarasıyla eşleştirilir.
Ti-6Al-4V, saf titanyuma göre iki buçuk kat yüksek akma dayanımı sunar; aynı dayanım için daha ince kesit kullanılabildiği için gövde hafifler. Monel 400'e göre gövde ağırlığı 31,6 gramdan 17,4 grama iner ve nikel içermez.
Karşılığında işlenmesi zordur: bükme sırasında yaylanma payı yüksektir, lehim sonrası gerilim giderme ısıl işlemi zorunludur. Bu iki kalem, titanyum paketin teslim süresini standart alaşımdan iki hafta uzatır.3
Yiv derinliği cam malzemesine göre 0,55–0,65 mm arasında ayarlanır. Mineral camda daha derin, organik camda daha sığ bir yiv gerekir; sabit yiv, mineral camda gevşemeye, organik camda gerilim çatlağına yol açar.
| Kod | Alaşım | Yoğunluk | Akma dayanımı | Gövde ağırlığı | Nikel | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|
| M-01 | Grade-5 Ti (Ti-6Al-4V) | 4,43 g/cm³ | 880 MPa | 17,4 g | yok | Standart gövdemiz. En yüksek dayanım/ağırlık oranı. |
| M-02 | Grade-2 saf titanyum | 4,51 g/cm³ | 345 MPa | 18,1 g | yok | Daha yumuşak; sık ayar isteyen kullanıcıya uygun. |
| M-03 | Monel 400 (bakır-nikel) | 8,80 g/cm³ | 240 MPa | 31,6 g | var | Standart alaşım hattı. Nikel hassasiyeti olanlara önerilmez. |
| M-04 | Paslanmaz 316L (menteşe) | 8,00 g/cm³ | 290 MPa | — | düşük | Yalnızca menteşe vidası ve pimde kullanılır. |
| Kod | Cam | Kırılma ind. | Merkez kalınlık | Yiv derinliği | Kaplama |
|---|---|---|---|---|---|
| L-11 | Mineral, gri gradyan | 1,523 | 2,10 mm | 0,60 mm | AR + hidrofobik |
| L-12 | Mineral, G-15 yeşil | 1,523 | 2,10 mm | 0,60 mm | AR çift yüz |
| L-21 | Organik CR-39, asferik | 1,498 | 1,80 mm | 0,55 mm | Sert kaplama + AR |
| L-31 | Polarize, kahve | 1,600 | 1,60 mm | 0,55 mm | Polarize film + AR |
Kırılma indisi değerleri tedarikçi teknik föyünden alınmıştır; merkez kalınlık, sıfır diyoptri referansıyla verilmiştir ve reçeteye göre değişir.
Aşağıdaki değerler atölyenin iç kabul sınırlarıdır; bir kısmı TS EN ISO 12870'in izin verdiği sınırlardan dardır. Sınırın dışına çıkan parça düzeltilmez, yeniden yapılır. 2025 yılında bu nedenle yeniden yapılan gövdelerin oranı %4,2 oldu.
| Nokta | Ölçü | Nominal | Tolerans | Ölçüm yöntemi |
|---|---|---|---|---|
| A | Cam genişliği | 58,00 mm | ±0,10 | Dijital kumpas, 3 tekrar |
| B | Köprü açıklığı | 14,00 mm | ±0,10 | Dijital kumpas, 3 tekrar |
| C | Toplam genişlik | 140,00 mm | ±0,30 | Ölçüm masası, mastar |
| D | Cam yüksekliği | 46,00 mm | ±0,10 | Dijital kumpas, 3 tekrar |
| E | Sap uzunluğu | 145,00 mm | ±0,50 | Şablon + kumpas |
| F | Tel çapı | 2,30 mm | ±0,05 | Mikrometre |
| G | Pantoskopik açı | 8,0° | ±1,0° | Açı ölçer, iki sap |
| H | Sağ-sol simetri sapması | 0,00 mm | ±0,15 | Simetri şablonu |
| J | Camlı toplam ağırlık | 28,90 g | ±1,20 | 0,01 g hassas terazi |
| K | Menteşe tork sapması | %0 | %8 | 500 çevrim sonrası tork ölçümü |
Mavi işaretli dört kalem dar bant kapsamındadır: cam genişliği, köprü açıklığı, cam yüksekliği ve simetri sapması. Bu dört ölçü camın yive oturuşunu doğrudan belirler ve teslim sonrası ayarla düzeltilemez.
Ölçüsü yazılmayan çerçeve, tarif edilmemiş bir parçadır.
Fiyatlar ölçü seansını, gövde yapımını, ölçüm raporunu ve ilk teslim ayarını kapsar. Camın reçetesi ve kaplaması ayrı kalemdir; tutar ölçü seansında yazılı olarak verilir. Örnek fiyat / 2026.
Dahil olan
Dahil değil
Dahil olan
Dahil değil
Dahil olan
Dahil değil
| Kalem | Kapsam | Süre | Tutar |
|---|---|---|---|
| Kalibrasyon bakımı | 5 nokta yeniden ölçüm, açı ve tork düzeltme, nose-pad hizası | 1 gün | 750 TL |
| Menteşe grubu değişimi | Menteşe sökümü, yeni blok lehimi, yüzey rötuşu | 4–6 gün | 1.480 TL |
| Anodize yenileme | Yüzey soyma, temizlik, Tip-II yeniden anodize (12 µm) | 8–10 gün | 2.260 TL |
| Sap yeniden şekillendirme | Kulak dönüş açısı revizyonu, kılıf değişimi | 2 gün | 640 TL |
| Ölçüm raporu yeniden basımı | Arşivden künye çekimi, ıslak imzalı basım | 1 gün | 180 TL |
Örnek fiyat / 2026. Titanyum çubuk fiyatı döviz kuruna bağlı olduğu için teklif, düzenlenme tarihinden itibaren 21 gün geçerlidir. Aylık 6–8 sipariş kabul ediliyor; bekleme listesi bugün itibarıyla 3 hafta.
Her adımın sonunda size ne verildiği yazılıdır. Adım tamamlanmadan bir sonrakine geçilmez; ara aşamada iptal edilirse ödeme tablosu §7'deki iptal kademelerine göre işler.
Telefonda ya da atölyede kısa bir konuşma: mevcut çerçevenizin ölçüleri, şikâyetiniz ve reçeteniz olup olmadığı. Uygun olmadığımızı düşünürsek bunu ilk adımda söylüyoruz.
Çıktı: uygunluk kararı + tahmini bütçe aralığı
Karaköy'deki tezgâhta yüz genişliği, burun köprüsü yüksekliği, kulak yüksekliği ve kafa çevresi ölçülür. Beş nokta hedef değerleri bu seansta sabitlenir ve iki nüsha imzalanır.
Çıktı: imzalı ölçü fişi + A/B/C/D/E hedefleri
Ölçülere göre 1:1 ölçekli çizim hazırlanır ve PDF olarak gönderilir. Köprü formu, sap kesiti ve kulak dönüş açısı bu aşamada değiştirilebilir; sonrasında değişiklik ek ücretlidir.
Çıktı: MDN-xxx-F01 ve S02 çizimleri, PDF
Titanyum çubuk kesilir, bükülür, lehimlenir. Lehim sonrası gerilim giderme ısıl işlemi uygulanır. Bu aşamada iki ara fotoğraf gönderiyoruz; tezgâha misafir kabul edilmiyor, çünkü lehim sırasında kapı açılmıyor.
Çıktı: ham gövde + ara ölçüm kaydı
On kalemlik tolerans tablosu tek tek ölçülür. Sınır dışına çıkan bir değer varsa parça yeniden yapılır. Geçen parça anodize hattına gider, ardından cam işleme sırasına alınır.
Çıktı: imzalı ölçüm raporu + lazer künye
Çerçeve yüzünüzde ayarlanır, pantoskopik açı ve nose-pad hizası son kez ölçülür. Rapor, çizim ve bakım takvimi dosya hâlinde verilir. İlk 14 gün içinde bir ücretsiz revizyon hakkınız var.
Çıktı: çerçeve + basılı dosya + bakım takvimi
Yayımlanan kayıtlar sahiplerinin izniyle, kısaltılmadan aktarılmıştır. Olumsuz not içerenler de dahil edilmiştir.
Eski çerçevemde köprü 16 mm'ydi ve burnumda sürekli iz bırakıyordu. Ölçü seansında 13,5 mm çıktı, farkı ilk günden hissettim. Ölçüm raporunda simetri sapmasının 0,04 mm olduğunu görmek beklemediğim bir detaydı. Tek eksiği, çizim onayı için gelen PDF'i telefonda incelemek zor oldu; bilgisayarda açmak gerekti.
Barış Yalçınkaya — Mart 2026PKT-02 Titanyum · MDN-A1 gövde, L-12 camNikel alerjim yüzünden yıllardır plastik çerçeve kullanıyordum. Grade-5 titanyum gövdede altı aydır hiçbir kızarıklık olmadı. Ağırlığı 27,6 gram çıktı, terazide birlikte tarttık. Teslim süresi söylenenden dokuz gün uzadı ama sebebini önceden aradılar ve anlattılar.
Nesrin Öztürk — Ocak 2026PKT-02 Titanyum + PKT-03 Cam işlemePilotluk yaptığım için kulaklık altında rahat duran bir sap istedim. Kulak dönüşünü 31°'ye çıkardılar, sap kesitini de inceltiler. Kulaklıkla altı saatlik uçuşta baskı yapmıyor.
Mert Şahinoğlu — Kasım 2025PKT-02 Titanyum · özel sap geometrisiBabamdan kalan 1970'lerin aviator çerçevesini ölçüp yeniden yaptırdık. Orijinalin cam genişliği 61 mm'ydi; aynı ölçüyle çalıştılar ve eski menteşe formunu da kopyaladılar. Yanına eski çerçevenin ölçüm dökümünü de koydular, o kâğıt bende ayrı duruyor. Monel yerine titanyum önerdiler, ağırlık 31 gramdan 18 grama indi.
Elif Karagöz — Eylül 2025PKT-02 Titanyum · arşiv kopyası, 61 mm camMenteşe bloğu 5,2 mm'den 4,8 mm'ye indi, lehim dikişi tek geçişe düştü. Toplam ağırlık 0,7 gram azaldı.
Tel çapı ölçümünde kullandığımız mikrometre TSE akredite laboratuvarda yeniden kalibre edildi. Sertifika numarası ölçüm raporlarına eklendi.
Kahve polarize film için ikinci bir tedarikçiyle çalışmaya başladık; bu kalemde bekleme süresi 12 günden 7 güne indi.
Talebinizi ilettiğinizde ölçü seansı sırasına alınırsınız; satın alma işlemi başlamaz. İki iş günü içinde arayıp uygunluk ve takvim konuşuyoruz.
| Aşama | İade | Not |
|---|---|---|
| Ölçü seansından 30+ gün önce | %100 | Koşulsuz |
| Ölçü seansına 7–30 gün kala | %50 | Seans slotu bloke edildiği için |
| Ölçü seansına 7 günden az | %0 | Depozito iade edilmez |
| Çizim onayından sonra | %0 | Malzeme kesildiği için |
| Sağlık raporu / mücbir sebep | %100 | Ceza yok, tarih ötelenir |
Sıradaki adım
Mevcut çerçevenizin ölçüsünü, reçetenizi ve şikâyetinizi yazın; iki iş günü içinde telefonla dönüş yapıyoruz. Ölçü seansı Karaköy'deki tezgâhta, randevuyla yapılır.
Standart alaşım paketinde 45 dakika, titanyum pakette 75 dakika. Yüz genişliği, burun köprüsü yüksekliği ve açısı, kulak yüksekliği, kafa çevresi ve göz bebeği mesafesi ölçülüyor. Varsa mevcut çerçeveniz de kumpasla ölçülüyor ki neyin rahatsız ettiğini rakamla görebilelim.
Seans sonunda beş nokta hedef değeri iki nüsha yazılıp imzalanıyor. Bir nüsha sizde kalıyor.
Cam genişliği ve yüksekliğinde evet. Bu iki ölçü camın yive oturma sıkılığını belirliyor; 0,3 mm sapma camın zamanla gevşemesine ya da çerçevenin camı sıkıştırıp gerilim çatlağı yaratmasına yol açıyor. Toplam genişlik ve sap uzunluğunda ise ±0,3 ve ±0,5 mm yeterli, çünkü bunlar teslimde ayarla düzeltilebilen ölçüler.
Atölyede göz muayenesi yapılmıyor; biz optik teknisyeniyiz, hekim değiliz. Geçerli bir reçeteyle gelmeniz gerekiyor. Reçeteniz bir yıldan eskiyse cam işleme kalemini başlatmadan önce yenilemenizi istiyoruz.
On kalemlik tolerans tablosunun gerçek ölçüm değerleri, alaşım kodu ve döküm partisi, lehim türü, menteşe tork testi sonucu, anodize kalınlığı, ölçüm tarihi ve ölçümü yapan teknisyenin imzası. Ayrıca çerçevenin lazer künye numarası, ki bu numara sol sapın içinde de yazılı.
Lehim sonrası gerilim giderme ısıl işlemi ve ardından soğuma bekleme süresi tek başına 6 gün. Anodize hattı haftada iki gün çalışıyor. Aylık 6–8 sipariş kabul ettiğimiz için sıraya girme süresi de buna ekleniyor. Süre uzarsa sebebini önceden arayıp söylüyoruz.
Grade-5 veya Grade-2 titanyum gövde. Monel 400 bakır-nikel alaşımı olduğu için nikel hassasiyeti olanlara önermiyoruz; kaplama yapılsa bile aşınma noktalarında temas riski sürüyor. Menteşe vidası 316L paslanmaz, nikel içeriği çok düşük ve deriyle sürekli teması yok.
Lehim dikişinden ayrılma olursa, ilk 24 ay içinde ve kullanım kaynaklı bir darbe yoksa ücretsiz onarıyoruz. Darbe kaynaklı kırılmalarda onarım ücreti parça ve işçilik üzerinden hesaplanıyor; genellikle menteşe grubu değişimi kalemine denk geliyor.
Yılda bir. Titanyum pakette ilk 12 ayın iki seansı ücretsiz. Sonrasında kalem 750 TL. Bakımda beş nokta yeniden ölçülüyor, pantoskopik açı ve nose-pad hizası düzeltiliyor, menteşe torku kontrol ediliyor.
Malzeme kesilmeden önceyse ek ücretsiz. Kesim başladıysa yeni bir çubuk gerekiyor ve gövde bedeli yeniden hesaplanıyor. Bu yüzden çizim onayı adımında acele etmemenizi, PDF'i büyük ekranda incelemenizi rica ediyoruz.
Çizim onayında %40, teslimde %60. Ölçü seansı ücretsiz değil ama yapım talebine dönerse tutardan düşülüyor. Ödeme atölyede nakit veya kartla alınıyor; ödeme belgesi teslimde elden veriliyor.